Hành trình 120 năm Bệnh viện Việt Đức

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cơ sở y tế đầu ngành về ngoại khoa tại Việt Nam, vừa chính thức đánh dấu cột mốc lịch sử 120 năm hình thành và phát triển. Từ một nhà thương nhỏ bé, thiếu thốn trang thiết bị vào đầu thế kỷ XX, bệnh viện đã vươn mình trở thành trung tâm y tế chuyên sâu, nơi hội tụ những tinh hoa ngoại khoa hàng đầu khu vực và quốc tế. Lễ kỷ niệm 120 năm thành lập không chỉ là dịp để nhìn lại chặng đường vẻ vang mà còn là lời khẳng định vị thế của một "cánh chim đầu đàn" trong ngành y tế nước nhà.

Từ nhà thương nghèo nàn đến cái nôi ngoại khoa Đông Dương
Lịch sử của Bệnh viện Việt Đức gắn liền với những biến động của thời đại. Được thành lập vào năm 1902, cùng thời điểm với sự ra đời của Trường Y khoa Đông Dương – tiền thân của Đại học Y Hà Nội ngày nay, bệnh viện khởi đầu với mục tiêu sơ khai là cung cấp dịch vụ y tế cho người dân bản địa và phục vụ công tác đào tạo. Đến năm 1904, bệnh viện chuyển về địa điểm hiện tại tại số 40 Tràng Thi, Hà Nội, với tên gọi ban đầu là Nhà thương bảo hộ (Hôpital indigène du Protectorat).
Trong những thập niên đầu thế kỷ XX, bệnh viện đóng vai trò là cơ sở thực hành quan trọng nhất cho đội ngũ y bác sĩ tại Đông Dương. Sau khi giành độc lập, bệnh viện đã trải qua nhiều lần đổi tên, phản ánh từng giai đoạn phát triển của đất nước: từ Bệnh viện Yersin (1943), Bệnh viện Phủ Doãn (1954), Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cộng hòa Dân chủ Đức (1958-1990) và cuối cùng là tên gọi thân thuộc như ngày nay: Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Mỗi cái tên không chỉ là một dấu ấn lịch sử mà còn là minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng nghỉ trong việc duy trì và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh qua các thời kỳ gian khó nhất của dân tộc.

Những "cây đại thụ" định hình y khoa Việt Nam
Bệnh viện Việt Đức là nơi đã đào tạo và nuôi dưỡng nhiều thế hệ thầy thuốc lỗi lạc, những người không chỉ đặt nền móng cho y học hiện đại Việt Nam mà còn có những đóng góp mang tính bước ngoặt cho y học thế giới. Một trong những tên tuổi lừng lẫy nhất là Giáo sư Tôn Thất Tùng (1912-1982), nguyên Giám đốc bệnh viện.
Luận án tốt nghiệp bác sĩ y khoa của ông với đề tài "Cách phân chia mạch máu của gan" được bảo vệ thành công tại Pháp năm 1939 đã thay đổi hoàn toàn cách nhìn nhận về giải phẫu gan. Phương pháp "cắt gan khô" của ông, sau này được thế giới vinh danh là "phương pháp Tôn Thất Tùng", đã giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ chảy máu trong phẫu thuật, mở ra chương mới cho phẫu thuật gan mật toàn cầu. Bên cạnh GS Tôn Thất Tùng, bệnh viện còn là nơi làm việc của các tên tuổi lớn như GS Hồ Đắc Di, GS Nguyễn Trinh Cán, GS Nguyễn Dương Quang… Những cống hiến của họ đã tạo nên "gen" ngoại khoa đặc trưng của Việt Đức: sự chính xác, sáng tạo và tinh thần không lùi bước trước những ca bệnh khó.

Dữ liệu về năng lực và sự bứt phá trong chuyên môn
Hiện nay, Bệnh viện Việt Đức vận hành với quy mô hơn 1.500 giường bệnh tại cơ sở Hà Nội, tiếp nhận hàng trăm nghìn lượt bệnh nhân mỗi năm. Với vai trò là trung tâm ngoại khoa tuyến cuối của miền Bắc, bệnh viện thực hiện trung bình khoảng 80.000 ca phẫu thuật mỗi năm, dẫn đầu cả nước về các kỹ thuật khó như phẫu thuật thần kinh, tim mạch, tiêu hóa, chấn thương chỉnh hình và ghép tạng.
Một trong những thành tựu đáng tự hào nhất của bệnh viện trong giai đoạn gần đây là kỹ thuật ghép tạng. Đến nay, tổng số ca ghép tạng từ người hiến sống và người hiến chết não tại bệnh viện đã đạt con số gần 3.000 ca. Việt Đức đã thực hiện thành công nhiều ca ghép đa tạng phức tạp như tim-gan, tim-phổi, gan-thận, khẳng định năng lực ngang tầm với các trung tâm y tế hiện đại trên thế giới. Đặc biệt, ca ghép gan domino đầu tiên tại Việt Nam – lấy gan của người vừa nhận tạng để ghép tiếp cho một người khác – là cột mốc khẳng định vị thế dẫn đầu về kỹ thuật ghép tạng phức tạp của đội ngũ bác sĩ tại đây.

Mở rộng quy mô: Tầm nhìn cho tương lai
Trước thực trạng cơ sở Tràng Thi thường xuyên quá tải, Bệnh viện Việt Đức đã chủ động triển khai cơ sở 2 tại Ninh Bình. Được đầu tư đồng bộ với hệ thống phòng mổ, hồi sức, chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm theo tiêu chuẩn quốc tế, cơ sở này đóng vai trò quan trọng trong việc giảm áp lực cho tuyến trên và mang lại cơ hội tiếp cận y tế chất lượng cao cho người dân địa phương.
Với quy mô 1.000 giường bệnh, cơ sở 2 không chỉ là sự bổ sung về không gian mà còn là sự nâng cấp về công nghệ. Hệ thống phẫu thuật robot, nội soi hiện đại và các thiết bị ECMO (tim phổi nhân tạo) được ứng dụng rộng rãi, giúp tăng độ chính xác và an toàn trong những ca phẫu thuật phức tạp. Theo PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện, việc phát triển các cơ sở vệ tinh hiện đại là chiến lược tất yếu để bệnh viện duy trì vị thế dẫn đầu và đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân.

Ý nghĩa lịch sử và sự ghi nhận của Nhà nước
Nhân dịp kỷ niệm 120 năm thành lập, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Đây là sự ghi nhận xứng đáng của Đảng và Nhà nước đối với những đóng góp không mệt mỏi của tập thể cán bộ, viên chức bệnh viện. Phần thưởng này không chỉ tôn vinh thành tích trong lĩnh vực ghép tạng mà còn khẳng định vai trò trụ cột của bệnh viện trong hệ thống y tế quốc gia.
Phân tích tầm ảnh hưởng và thách thức
Nhìn vào chặng đường 120 năm, có thể thấy Bệnh viện Việt Đức không chỉ là một cơ sở điều trị mà còn là một trung tâm nghiên cứu và đào tạo đầu ngành. Sự thành công của bệnh viện gắn liền với khả năng tiếp thu nhanh chóng các công nghệ mới và cải biên chúng để phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam.

Tuy nhiên, trong bối cảnh y học thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ sang y học cá thể hóa và công nghệ số, thách thức đối với Việt Đức là rất lớn. Việc duy trì chất lượng nguồn nhân lực trình độ cao, cập nhật liên tục các trang thiết bị robot phẫu thuật, cũng như giải quyết bài toán quản trị y tế trong kỷ nguyên số sẽ là những yếu tố quyết định đến sự phát triển của bệnh viện trong 120 năm tiếp theo.
Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng hiện đại tại Ninh Bình cho thấy tầm nhìn chiến lược của bệnh viện trong việc phân luồng bệnh nhân và nâng cao chất lượng dịch vụ đồng nhất trên toàn hệ thống. Sự kết hợp giữa bề dày lịch sử hơn một thế kỷ và khát vọng đổi mới công nghệ chính là "chìa khóa" giúp Việt Đức tiếp tục giữ vững vị thế là "cánh chim đầu đàn" của nền ngoại khoa Việt Nam.

Trong tương lai, với nền tảng khoa học vững chắc và sự ủng hộ của Nhà nước, Bệnh viện Việt Đức chắc chắn sẽ tiếp tục vươn xa, không chỉ phục vụ bệnh nhân trong nước mà còn hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm ngoại khoa chất lượng cao trong khu vực Đông Nam Á, nơi niềm tin của bệnh nhân và trí tuệ của thầy thuốc hòa làm một để viết tiếp những chương mới cho y học nước nhà.







