Người phụ nữ đầu tiên lặn sâu 90 m không chân vịt

Kateryna Sadurska, vận động viên lặn tự do người Ukraine, đã chính thức thiết lập một cột mốc lịch sử trong môn thể thao mạo hiểm này khi trở thành người phụ nữ đầu tiên trên thế giới chinh phục độ sâu 90 mét tại nội dung lặn tự do không chân vịt (Constant Weight Without Fins – CNF). Thành tích ấn tượng này được xác lập vào ngày 11 tháng 11 tại giải đấu AIDA Blue Element, diễn ra ở vùng biển Soufriere, Dominica. Với nỗ lực bền bỉ và kỹ thuật kiểm soát hơi thở điêu luyện, Sadurska đã hoàn thành toàn bộ hành trình xuống và trở lại mặt nước trong thời gian 3 phút 33 giây, chỉ với một nhịp thở duy nhất.
Đột phá giới hạn tại AIDA Blue Element
Nội dung lặn không chân vịt (CNF) từ lâu đã được coi là thử thách khắc nghiệt nhất trong thế giới lặn tự do. Khác với các nội dung sử dụng chân vịt hoặc thiết bị hỗ trợ tạo lực đẩy, vận động viên CNF phải dựa hoàn toàn vào sức mạnh cơ bắp, kỹ thuật bơi và khả năng điều tiết oxy của cơ thể để di chuyển xuống độ sâu mục tiêu rồi bơi ngược trở lại bề mặt. Theo quy định của Hiệp hội Lặn tự do Quốc tế (AIDA), vận động viên không được phép sử dụng bất kỳ sự trợ giúp nào từ dây dẫn hoặc các thiết bị tạo lực đẩy.
Tại Dominica, hành trình 90 mét của Sadurska đòi hỏi cô phải thực hiện tổng quãng đường 180 mét theo phương thẳng đứng. Việc cô hoàn thành thử thách này trong 3 phút 33 giây không chỉ là một kỷ lục về chiều sâu mà còn là minh chứng cho sự tối ưu hóa năng lượng đáng kinh ngạc trong một môi trường áp suất cực lớn. Kỷ lục này đã chính thức vượt qua cột mốc 88 mét do chính cô thiết lập vào tháng 11 năm 2025, cho thấy sự tiến bộ ổn định và bền bỉ của vận động viên 34 tuổi này.
Hành trình chinh phục các cột mốc lịch sử
Sự nghiệp của Kateryna Sadurska không bắt đầu với môn lặn tự do. Cô vốn là một vận động viên bơi nghệ thuật chuyên nghiệp từng đại diện cho đội tuyển Ukraine tại Olympic Rio 2016. Sự chuyển hướng sang môn lặn tự do vào năm 2017 đã mở ra một chương mới đầy vinh quang. Dưới đây là tóm lược hành trình thăng tiến của cô trong những năm gần đây:

- 2017: Chuyển sang thi đấu lặn tự do chuyên nghiệp.
- Tháng 10/2024: Đạt mốc 80 mét, bắt đầu khẳng định vị thế trong nội dung CNF.
- Cuối năm 2024: Tiếp tục chinh phục độ sâu 82 mét và 84 mét.
- Tháng 11/2025: Xác lập kỷ lục 88 mét, trở thành người dẫn đầu thế giới trong nội dung này.
- Tháng 11/2026: Đạt mốc lịch sử 90 mét tại Dominica.
Khoảng cách giữa Sadurska và các đối thủ cạnh tranh đang ngày càng được nới rộng. Theo dữ liệu từ The Freedive Ranking, vận động viên đứng ở vị trí thứ hai, Lauren Matevish, hiện đang sở hữu thành tích 79 mét. Việc Sadurska tạo ra khoảng cách 11 mét so với đối thủ xếp sau trong một môn thể thao đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối như lặn tự do là một minh chứng cho đẳng cấp vượt trội của cô.
Những thách thức ngoài mặt nước
Để đạt được đỉnh cao này, Sadurska đã phải vượt qua những rào cản vô cùng khắc nghiệt. Theo thông tin từ RBC Ukraine, chỉ một tuần trước khi bắt đầu giải đấu tại Dominica, cô đã phải đối mặt với tình trạng sức khỏe suy giảm nghiêm trọng sau một đợt ốm kéo dài. Việc phải sử dụng kháng sinh và trải qua quá trình điều trị y tế ngay trước thềm cuộc thi đã đặt ra những câu hỏi về khả năng thi đấu của cô.
"Cơ thể tôi đã rất suy kiệt và thực sự không chịu nổi áp lực ở độ sâu đó," cô chia sẻ sau khi hoàn thành. Mặc dù vậy, ý chí quyết tâm đã giúp cô thực hiện lượt lặn thành công. Sự cố này cũng gợi nhắc về thất bại vào ngày 25 tháng 7 tại giải Deep Dominica, nơi cô đã lặn được 89 mét nhưng bị loại do mất ý thức nhẹ tại mặt nước – một quy tắc an toàn nghiêm ngặt của AIDA để đảm bảo tính mạng cho các vận động viên. Sự trở lại mạnh mẽ chỉ sau vài tháng đã củng cố danh tiếng của cô như một trong những vận động viên kiên cường nhất lịch sử môn lặn.
Phân tích kỹ thuật và tầm quan trọng của kiểm soát hơi thở
Khả năng kiểm soát hơi thở của Sadurska không chỉ giới hạn ở các nội dung lặn sâu. Cô cũng là một chuyên gia trong nội dung lặn tĩnh (Static Apnea). Tại giải vô địch AIDA ở Budapest hồi tháng 6, cô đã đạt thành tích 7 phút 2 giây nín thở hoàn toàn dưới nước tại chỗ.
Sự khác biệt giữa lặn tĩnh và lặn sâu là rất lớn. Trong khi lặn tĩnh yêu cầu sự tĩnh lặng tuyệt đối của cơ thể để tiết kiệm oxy, lặn sâu CNF đòi hỏi cơ bắp phải hoạt động liên tục trong điều kiện áp suất tăng dần theo độ sâu, khiến cơ thể tiêu thụ oxy nhanh hơn gấp nhiều lần. Việc Sadurska có thể kết hợp nhuần nhuyễn cả hai kỹ năng này giúp cô duy trì được sự bình tĩnh trong các tình huống nguy hiểm, điều mà các chuyên gia y học thể thao gọi là "trạng thái tập trung cực hạn".

Tác động của bối cảnh quốc gia
Việc đại diện cho Ukraine trên đấu trường quốc tế trong bối cảnh đất nước đang trải qua chiến tranh đã trở thành nguồn động lực tinh thần to lớn cho Sadurska. Cô nhiều lần khẳng định rằng, mặc dù thiếu thốn điều kiện tập luyện tại quê nhà và phải di chuyển liên tục giữa các quốc gia để tìm kiếm địa điểm tập lặn sâu phù hợp, việc mang lá cờ Ukraine đến các bục vinh quang thế giới là ưu tiên hàng đầu.
Các chuyên gia phân tích thể thao nhận định rằng, thành tích của Sadurska không chỉ là một kỷ lục cá nhân mà còn là biểu tượng của tinh thần vượt khó. Trong một môn thể thao mà sự cô độc và áp lực tâm lý đóng vai trò quyết định, khả năng duy trì phong độ đỉnh cao của cô trong bối cảnh hậu cần đầy khó khăn là một trường hợp nghiên cứu điển hình về tâm lý học thể thao.
Triển vọng tương lai và ý nghĩa của kỷ lục
Kỷ lục 90 mét của Kateryna Sadurska không chỉ là một con số; nó đặt ra một tiêu chuẩn mới cho các vận động viên nữ trên toàn thế giới. Với sự phát triển của công nghệ hỗ trợ theo dõi nhịp tim và áp suất, các vận động viên lặn tự do hiện nay có thể chuẩn bị kỹ lưỡng hơn về mặt sinh lý học. Tuy nhiên, sự thành công của Sadurska cho thấy yếu tố con người — sự kiên nhẫn, kỹ thuật tinh tế và sự hiểu biết sâu sắc về giới hạn bản thân — vẫn là yếu tố quyết định.
Sự kiện tại Dominica cũng làm nổi bật vai trò của các giải đấu như AIDA Blue Element trong việc thúc đẩy sự phát triển của môn thể thao này. Bằng cách tạo ra môi trường an toàn nhưng thách thức, các giải đấu này cho phép các vận động viên như Sadurska an tâm đẩy xa các giới hạn vật lý của con người. Giới chuyên môn hiện đang kỳ vọng rằng trong những năm tới, với sự ổn định về thể chất và tâm lý, Sadurska có thể tiếp tục tiến xa hơn, thậm chí hướng tới những cột mốc chưa từng được chạm tới trong nội dung CNF của nữ giới.
Nhìn lại hành trình từ những bể bơi nghệ thuật tại Olympic đến những hố xanh sâu thẳm ở Caribbean, Kateryna Sadurska đã chứng minh rằng giới hạn của cơ thể con người là một khái niệm mang tính tương đối. Thông qua kỷ lục 90 mét, cô không chỉ ghi tên mình vào lịch sử mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng lặn tự do quốc tế về sức mạnh của ý chí và sự chuyên nghiệp tuyệt đối. Với những gì đã thể hiện, cộng đồng thể thao thế giới chắc chắn sẽ tiếp tục theo dõi sát sao những bước tiến tiếp theo của người phụ nữ đã chinh phục đại dương bằng chính nhịp thở của mình.







